8 Απρ 2009

ΠΟΛΥΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΠΕΙΡΑMΑ ή ΠΟΛΥΣΥΓΓΡΑΦΙΑ

ΠΟΛΥΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΠΕΙΡΑMΑ ή ΠΟΛΥΣΥΓΓΡΑΦΙΑ ονομάζεται σήμερα (βλ. ΣΗΜ) ένα κείμενο (λογοτεχνικό έργο) γραμμένο απο περισσότερους του ενός ανθρώπους, συγγραφείς συνήθως.

Και τις δυο ονομασίες τις απορρίπτω, πρώτα γιατί είναι κακόηχες, και ύστερα επειδή περιορίζουν το κείμενο που προκύπτει. Ο περιορισμός γίνεται και κατά είδος, δηλαδή το κείμενο που προκύπτει ονομάζεται «πείραμα», αλλά και κατά χώρο, δηλαδή το κείμενο που προκύπτει αφορά ένα στενό διανοουμενίστικο περιβάλλον.

Κατά τη γνώμη μου, η προσπάθεια αυτή επικοινωνίας -η απο κοινού συγγραφή ενός οποιουδήποτε κειμένου- μεταξύ ανθρώπων, είτε είναι επαγγελματίες γραφιάδες (συγγραφείς), είτε απλοί καθημερινοί άνθρωποι, θα μπορούσε να ονομάζεται «ελεύθερη συγγραφή». Εδώ ο όρος «συγγραφή» έχει το απόλυτο νόημά της άλλωστε. Τι σημαίνει «συγγράφω» τελικά, αν όχι «γράφω μαζί με κάποιον/ους άλλο/ους;

..και.. γιατί, ποιος ο λόγος δηλαδή, να συγγράφω, αν δεν θέλω να επικοινωνήσω και να μοιραστώ; Η επικοινωνία λοιπόν (και το μοίρασμα μέσω αυτής) ανάγεται στην αιτία του να γράφει κάτι κάποιος μαζί με άλλους.

..και.. για ποιο λόγο να το κάνουν οι άνθρωποι αυτό; Τι νόημα έχει μια γραπτή επικοινωνία σε μορφή διαφορετική απο αυτή π.χ. της γνωστής αλληλογραφίας; Επειδή, με την ελεύθερη συγγραφή, υπάρχει η δυνατότητα πολλαπλής επικοινωνίας, δεν περιορίζεται δηλαδή ανάμεσα σε δυο πρόσωπα μονάχα. Λαβαίνουν μέρος περισσότεροι, ανταλλάσσουν ιδέες, διαξιφισμούς, συναγωνίζονται και ανταγωνίζονται συνάμα, χώρια ότι μαθαίνουν τον εαυτό τους τον ίδιο (και τις δυνατότητές τους) μέσα από τις αλληλοδιαχεόμενες εικόνες που εισπράττονται απο κάθε συμμετέχοντα. Ενδιαφέρουσα επίσης είναι και η φάση του παιχνιδιού. Το να συγγράφει κάποιος ελεύθερα, είναι, κυρίως, ένα διασκεδαστικό παιχνίδι!

Οπως ακριβώς τα παιδιά μαθαίνουν τον εαυτό τους και το περιβάλλον μέσα απο το παιχνίδι, με κανόνες απλούς ή σύνθετους, έτσι και οι ενήλικες μαθαίνουμε τον εαυτό μας και το περιβάλλον μέσα απο μια ελεύθερη ομαδική συγγραφή (το «ομαδική» περισσεύει, αλλά τίθεται για έμφαση).

Μετά την τοποθέτηση του ελεύθερου συγγραφικού προϊόντος σε χώρο χωρίς όρια, αλλά με κανόνες, γιατί παιχνίδι χωρίς κανόνες δε νοείται, είναι εύκολο να γίνει αντιληπτή η αιτία, για την οποία θεωρήθηκαν κάποια παλαιότερα ανάλογα «πειράματα» ως αποτυχίες.

Τα προηγούμενα πειράματα ίσως δεν είχαν προβλέψει κανόνες, οι οποίοι να αφήνουν αρκετή ελευθερία στους γράφοντες, ή οι περιορισμοί ήταν καθαρά τυπικοί ή πρακτικοί, ή ο ανταγωνισμός μεταξύ των συμμετεχόντων υπερίσχυε της βούλησης όλων για ένα σχετικά συμπαγές ή ομοιογενές αποτέλεσμα.

Οταν ξεκινά μια ελεύθερη συγγραφή, εκτός απο τους κανόνες (αν θα διαβάζει τα προηγούμενα κείμενα ο επόμενος στη σειρά π.χ. ή αν θα λαβαίνει γνώση μόνο της τελευταίας σειράς του προηγουμένου*) έχει μεγάλη σημασία η βούληση όσων συμμετέχουν συγγράφοντας. Ο τρόπος αντίδρασης με τη γραφή είναι σημαντικός για το αποτέλεσμα. Αν π.χ. κάποιος φαίνεται να «δυναμιτίζει» το κείμενο προσθέτοντας μια «ανατροπή», έχει σημασία ο τρόπος που θα επέμβει ο αμέσως επόμενος. Η γραφή της προσθήκης αυτού ο οποίος έπεται, σηματοδοτεί την εξέλιξη -αλλά και τη βούληση για την εξέλιξη- του κειμένου το οποίο θα προκύψει. Ο επόμενος μπορεί να συνεχίσει να «δυναμιτίζει» το κείμενο και να το καταστήσει τελικά ανενεργό, παράλογο, ή ο,τιδήποτε άλλο εκτός απο αναγνώσιμο ως λογοτεχνικό είδος, ή, με την προσθήκη της γραφής του, να το ισορροπήσει, αποδεικνύοντας έτσι τη βούλησή του για την επιτυχία της επικοινωνιακής προσπάθειας, καθώς και για την επιτυχία του ίδιου του έργου. Φυσικά, μπορεί ο (κάθε) επόμενος να συντάσσεται ευγενικά με το προηγηθέν κείμενο, οπότε το αποτέλεσμα θα είναι ένα έργο κοινωνικού εύ πράττειν και όχι ένα λογοτέχνημα, επειδή το λογοτέχνημα χρειάζεται ανατροπές για να συγκρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Υπάρχει ακόμα και η πιθανότητα να επαναλαμβάνει κάποιος τον εαυτό του, διατηρώντας το «ύφος» του και αρνούμενος να «υποταχθεί» στα γραπτά των προηγηθέντων, οπότε, το αποτέλεσμα θα είναι μάλλον... δεύτερης ποιότητας! Θέτω μια μικρή επιφύλαξη ως προς το «παράλογο», επειδή συχνά ένας παραλογισμός μπορεί να έχει περισότερο ενδιαφέρον από μια ανάλατη δράση -μαλθακότητα καλύτερα. Κάτι ανούσιο, δεν είναι επιθυμητό, οπωσδήποτε!

Η απουσία κανόνων οδηγεί συχνά σε μια παράλληλη αντιπαράθεση, σε ανταγωνισμό μεταξύ των μελών της ομάδας, κάτι φυσικό στο είδος των ανθρώπων. Οι κανόνες είναι εκείνοι οι οποίοι βοηθούν στην ύπαρξη ισορροπίας, στη διοχέτευση της διανοητικής δύναμης των ανθρώπων σε γόνιμα κανάλια. Τι σημαίνει «γόνιμο»; Τίποτε άλλο εκτός από την επιτυχία, όχι τόσο του παραγόμενου έργου, όσο την επιτυχία της επικοινωνίας. Το έργο θα κριθεί απο το αποτέλεσμα, ενώ η επικοινωνία κρίνεται κάθε στιγμή. Είναι πιθανό, η διαδικασία και μόνο της παραγωγής ενός έργου μιας ελεύθερης συγγραφής να είναι σημαντικώτερη από το ίδιο το έργο. Η πιθανότητα υπεροχής του έργου, το οποίο θα παραχθεί, να είναι πιο σημαντικό απο τη διαδικασία παραγωγής του, είναι μάλλον δύσκολο να επιτευχθεί, αλλά όχι κάτι ακατόρθωτο!

Το ιδανικό θα ήταν, φυσικά, να παραχθεί ένα ενδιαφέρον λογοτεχνικό έργο με απόλυτη ομοιογένεια, παρ' όλες τις διαφορετικές προελεύσεις των συγγραφέων του. Η παραγωγή αυτή, όταν και όποτε επιτευχθεί, θα οφείλεται κυρίως στη βούληση των συμμετεχόντων συγγραφέων για επικοινωνία περισσότερο, και όχι στην περιχαράκωσή του καθένα πίσω από τη δήθεν «μοναχικότητα» που «πρέπει» να καθορίζει ένα δημιουργό. Υπάρχουν ένα σωρό μύθοι περί του τι σημαίνει συγγραφέας, ένας γραφέας που γράφει παρέα με τη συνείδησή του ίσως...

Η απάντηση στο ερώτημα, το οποίο μπορεί να υπάρξει όταν τίθεται το συγκεκριμμένο έργο της ελεύθερης συγγραφής σε αντιδιαστολή με τη διαδικασία παραγωγής του, είναι ευθέως ανάλογη με το αιώνιο ερώτημα:
Η Ιθάκη είναι πιο σημαντική ή το ταξίδι;
Το ερώτημα θα απαντηθεί με βεβαιότητα, όταν ο αλληλοεμπλουτισμός των γραφόντων στο νοητικό και το συναισθηματικό πεδίο γίνει αποδεκτός από τον καθένα, όταν έρθει η ώρα του θριάμβου της αληθινής και εκτεταμένης επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων!

Το ότι σήμερα γίνονται σε διάφορους χώρους, ιδίως επιχειρηματικούς, παρόμοιες προσπάθειες επικοινωνίας, είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό. Το παράδοξο είναι η καθυστέρηση των καταξιωμένων συγγραφέων να προσχωρήσουν δυναμικά (λίγα παραδείγματα, αποτυχημένα ως επί το πλείστον, δεν αρκούν) σε αυτή την κίνηση. Ισως η καταξίωση νοείται και ως αρτηριοσκλήρυνση ή οπισθοδρόμηση, από την ισχυρή καθήλωση στο μύθο της μοναχικότητας ή από την αυστηρή παρακολούθηση της πεπατημένης...
________________________
*Παρόμοιες προσπάθειες έγιναν μεταξύ μελών της λέσχης «έλογος», επιτυχείς, όπως πιστεύω.

ΣΗΜ.1 -->> αυτό το κείμενο γράφτηκε στις 25-1-2005
ΣΗΜ.2. -- Μερικές διαδικτυακές προσπάθειες:
αυτο πετυχε αρκετα:
http://february2006.blogspot.com/

αυτο δεν ειχε μεγαλη συμμετοχη:
http://28daysinfebruary07.blogspot.com/

αυτο πατωσε:
http://blogopera-rodia.blogspot.com/

αυτό πηγε καλουτσικα, αλλα σταματησαν να γραφουν:
http://istories-1001.blogspot.com/

4 Φεβ 2009

Η ΦΛΟΡΕΝΙΑ ΜΕ ΤΗ ΦΛΟΓΑ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ ΣΤΟ ΒΛΕΜΜΑ

(Παραμύθι ή σχέδιο για σενάριο ή θεατρικό έργο)




Κάποτε, σε μιά χλωμή χώρα, όπου όλα ήταν κιτρινισμένα, απ’ τον ουρανό μέχρι τα δέντρα και τα λουλούδια, τις λίμνες και τα ποτάμια, τη θάλασσα και τα χλωμά πρόσωπα των ανθρώπων, σε ένα μικρό κι ασήμαντο χωριουδάκι, ζούσε ένα μικρό κοριτσάκι. Το κοριτσάκι αυτό ειχε βρεθεί μοναχούλι του, χωρίς μαμά και μπαμπά και χωρίς αδερφάκια και δεν θυμόταν τίποτα από το παρελθόν του, δεν έβρισκε κανένα σχήμα να το χωρέσει. Θυμόταν μονάχα πως ήταν ένα παρελθόν δύσκολο και ήθελε με κάθε τρόπο να ξεφύγει από αυτό. Ετσι, όταν βρέθηκαν μπροστά του δυο καλοί άνθρωποι, άπλωσε επάνω τους το βλέμμα γεμάτο με τη φλόγα της ελπίδας και τους τράβηξε κοντά.


Οι καλοί άνθρωποι το λάτρεψαν μονομιάς το κοριτσάκι, το πήραν μαζί κι έγιναν μια οικογένεια: Ο μπαμπάς, η μαμά και η μικρούλα Φλορένια. Αυτό το όνομα έδωσαν στο κοριτσάκι που έγινε η αγαπημένη τους κορούλα, επειδή έφερε στη ζωή τους το άρωμα της αγάπης και της ελπίδας, το άρωμα των δυο αυτών λουλουδιών που βοηθούν τους ανθρώπους να ζουν όμορφα και να χαίρονται τη ζωή τους.

Κάποτε όμως, η ελπίδα άρχισε να ξαναχάνεται από τον κόσμο και η Φλορένια, που είχε γίνει πια μια μικρή όμορφη κοπέλα, ξεκίνησε να την ψάχνει κι έφτασε ψάχνοντας σε ένα μικρό χωριό. Στη μέση της πλατείας του μικρού χωριού βρισκόταν ένα μαγαζάκι με μιά μεγάλη ταμπέλλα που έγραφε με ξεθωριασμένα γράμματα:

ΕΔΩ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ

Η Φλορένια ξεπρόβαλε από ένα στενό δρομάκι, πλησίασε διστακτικά και άνοιξε την πόρτα του μαγαζιού. Οι μεντεσέδες της έτριξαν μ’ ένα διαπεραστικό ήχο, γιατί ήταν εδώ και πολύ καιρό αχρησιμοποίητη. Μέσα στο μαγαζί, πίσω από ένα σκωροφαγωμένο πρασινωπό πάγκο, κάθονταν ένας γέρος και μιά γριά. Η Φλορένια μίλησε:



- Λίγη ελπίδα, παρακαλώ.
- Λυπάμαι, μόλις μάς τελείωσε.
- Γιατί λυπάστε; Επειδή δεν έχετε να μού δώσετε;
- Οχι, επειδή δεν κρατήσαμε ούτε για μάς.
- Ευχαριστώ, θα πάω αλλού.
- Μή κάνεις τον κόπο κοπελίτσα. Πουθενά δεν πωλείται πλέον.
- Κι όμως. Ελπίζω να βρώ λίγη κάπου.
- Αχ, αν σου περισσεύει, δώσε μας λίγη από τη δική σου.
- Ευχαρίστως. Ελάτε να ψάξουμε μαζί.

Σιγά - σιγά, ένα μικρό πλήθος ακολουθούσε τη Φλορένια που έψαχνε να αγοράσει λίγη ελπίδα. Το περίεργο είναι πως η ίδια δεν είχε καταλάβει ότι όχι μόνο δεν της έλειπε, αλλά είχε τεράστιο απόθεμα, που το μοίραζε απλόχερα σε όσους την ακολουθούσαν.



Αρχισαν να περπατάνε όλοι μαζί, μέρα και νύχτα, μέσα από δάση, πόλεις, λιβάδια και χωριά, χωρίς τροφή, χωρίς ύπνο, χωρίς νερό: Η ελπίδα της Φλορένιας τους έτρεφε.

Μετά από μερικές ημέρες έφτασαν μπροστά σε ένα πανύψηλο τοίχο. Εκεί σταμάτησαν. Ο τοίχος ήταν κάτασπρος, σαν τεράστια παγοκολόνα. Ηταν και παγωμένος. Η Φλορένια ακούμπησε το χεράκι της στο κέντρο του τοίχου, μα το τράβηξε απότομα, μη παγώσει.

- Αχ! Εκανε κατάπληκτη. Ελάτε, φώναξε, ελάτε! Ελάτε, να αχνίσουμε όλοι μαζί με τα χνώτα μας!

Πλησίασαν όλοι κι άρχισαν να αχνίζουν “χού - χού” με τα χνώτα τους, εκεί, στη μέση του τοίχου. Ο τοίχος άρχισε να βαθουλώνει και να στάζει. Στ' αλήθεια, ήταν πραγματικά μιά τεράστια παγοκολόνα!

Οταν άνοιξε μιά μικρή τρύπα, μετά από χιλιάδες καυτές ανάσες, πέρασε από μέσα της η μυρωδιά της Ανοιξης.



Τότε, μόλις οι άνθρωποι μύρισαν την Ανοιξη, συνέχισαν ν’ αχνίζουν τον τοίχο με ξέφρενη χαρά, όλοι μαζί. Τα μάτια τους έλαμψαν, τα πρόσωπά τους στρογγύλεψαν από χαρά, τα χλωμά τους μάγουλα απόχτησαν χρώμα.

Κάποτε, δεν μπορώ να υπολογίσω πότε ακριβώς, άνοιξε ένα μεγάλο πέρασμα στον τοίχο. Η Φλορένια γύρισε, τους κοίταξε όλους προσεκτικά και τους είπε:

- Μέχρι τώρα δουλέψαμε όλοι μαζί για να τρυπήσουμε τον τοίχο. Τώρα, πρέπει να προσέξουμε. Ενας - ένας να περάσουμε, να μη χαλάσουμε το αποτέλεσμα της προσπάθειάς μας.

Στάθηκε στο πλάι, επιβλέποντας να μη χαλάσει το άνοιγμα, απ’ όπου περνούσαν όλοι προσεκτικά, ένας - ένας. Μα σιγά - σιγά, το πέρασμα μίκραινε, στένευε.

Η Φλορένια εκλιπαρούσε να συνεχίσουν να το αχνίζουν με τα χνώτα τους περνώντας το, οι άνθρωποι όμως δεν της έδιναν πιά σημασία κι απλώς περνούσαν βιαστικοί για να φτάσουν γρηγορότερα, να αγγίξουν την Ανοιξη. Ευτυχώς, η Φλορένια πρόλαβε να περάσει κι εκείνη, τελευταία.

Αυτό που αντίκρυσε, περνώντας τον τοίχο, ήταν ένα τεράστιο ανθισμένο λιβάδι, όσο έπιανε το μάτι, γεμάτο χαρούμενους ανθρώπους, που χόρευαν και τραγουδούσαν.

Χωρίστηκαν σε ομάδες και άρχισαν να χτίζουν τα σπίτια τους. Η Φλορένια έχτισε ένα μικρό μαγαζάκι κι έβαλε μιά μεγάλη ταμπέλλα που έγραφε:

ΕΔΩ ΧΑΡΙΖΕΤΑΙ ΕΛΠΙΔΑ

Πιστεύω πως θα περάσουν πολλά ευτυχισμένα χρόνια, πριν ξαναχρειαστεί κάποιος σε αυτόν τον τόπο να γυρέψει ελπίδα. Ο καθένας έχει μπόλικη στην ψυχή του. Κι όσο τη μοιράζεται με τους άλλους, όσο τη χαρίζει, η ελπίδα θα περισσεύει.

--------------------------
Κυριακή, Ιανουάριος 04, 2009
Αυτό το παραμυθάκι είναι αφιερωμένο από μένα στη μικρούλα Φλορένια που κατοικεί στο Ναύπλιο με τη μαμά της και το μπαμπά της, με πολλές ευχούλες για μια όμορφη χρονιά γεμάτη χαρά!

-->> Μπορείτε να το ακούσετε ή/και να το κατεβάσετε από εδώ